Gaggenau

Wskrzeszony
z ruin

Z na wpół zniszczonego historycznego wiejskiego domu
powstał awangardowy budynek koncepcyjny,
z domem w domu.

To, że w budynku istnieje naturalne powiązanie między autentycznością i awangardą, jest dziełem Petera Haimerla. Architekt mieszkający w Monachium sam wychował się na wsi i już wcześniej często zamieniał wiejskie domy w mieszkalne budowle sztuki koncepcyjnej z surowego betonu. Przykładem jest jego własny, nagrodzony domek letniskowy Cilli w Lesie Bawarskim z 2008 roku. Natomiast w 2014 roku Peter Haimerl umieścił na mapie architektury XXI wieku małą miejscowość Blaibach w Górnym Palatynacie dzięki wybitnemu budynkowi koncertowemu z granitu i betonu.

W ten sposób Peter Haimerl okazał się właściwą osobą, która najstarszemu budynkowi w sercu miejscowości Riem na przedmieściach Monachium — wybudowanemu w 1750 roku wiejskiemu domowi szewca — miała podarować wspaniałe, nowe życie. Zleceniodawca: Stefan Höglmaier, szef przedsiębiorstwa budowlanego Euroboden, które w ramach swoich przedsięwzięć mieszkaniowych współpracuje stale ze znanymi architektami, takimi jak David Chipperfield, David Adjaye czy spółką Raumstation Architekten.

Planując przyszłość objętego ochroną zabytków, podupadłego zespołu budynków w starej części miejscowości Riem, składającego się z wiejskiego domu i dobudowanej stodoły, obaj kierowali się pozornie bardzo prostą ideą: mają tu powstać dwie liczące po około 150 metrów kwadratowych powierzchni „połówki podwójnego domu” dwurodzinnego.

Ornamenty, deski podłogowe, proporcje — Peter Haimerl i Stefan Höglmaier uratowali wszystko, co było do uratowania. Na ścianach i belkach nośnych pozostawili wybrane warstwy farb z dwóch stuleci. Fasady zyskały niezbyt regularny, ale też niezbyt gruby tynk wapienny — dokładnie tak, jak było wcześniej. Relief nad drzwiami wejściowymi przedstawiający Matkę Boską został odrestaurowany. Oryginalne podłogi z jodły pospolitej w izbach pozostały surowe w przykładowych miejscach. Nowe schody, ławki, drzwi i meble wnękowe dobudowano następnie z drewna świerkowego.

Haimerl podjął się niezbędnego podzielenia domu w niezwykle odważny sposób: Z nienaruszonej części budynku stworzył dwupiętrowe mieszkanie. Jest tu nowoczesna betonowa łazienka i świetlik dachowy oraz „unoszący się” hol mieszkalny z kamiennym kominkiem i aneksem kuchennym. Tam, gdzie nie było już żadnej podstawy, architekt wsunął do budynku — z pozwoleniem konserwatora zabytków i niewidoczną z zewnątrz — obróconą o 45 stopni, kwadratową, betonową rurę. W niej znajduje się teraz drugie mieszkanie, pełne rogów i kantów.

Awangardowa koncepcja stała się fantazyjną rzeczywistością w monachijskim wiejskim domu szewca.

Peter Haimerl eksperymentował w betonowym prostopadłościanie jako awangardowy pogromca przestrzeni z radykalnymi formami graniastosłupa i stworzył w ten sposób dwupoziomową powierzchnię mieszkalną z zaakcentowanymi efektami świetlnymi. Nie ma tu odczucia, że jest się w wiejskim domu. Można raczej pomyśleć o scenie koncertowej Depeche Mode. Stopniowane poziomy wydłużają optycznie powierzchnię i tworzą teatralną przestrzeń. Stojącą wolno w pomieszczeniu stalową kuchnię w formie platformy Peter Haimerl nazywa „czarną kuchnią”. Podobnie jak kuchnie-wędzarnie bez kominów, tradycyjnie przyłączone do wiejskich domów, sprawia ona wrażenie ciemnej jaskini.

W tym starym-nowym budynku na każdym kroku można przyciąć sobie palce lub uderzyć się w głowę. Peter Haimerl to pewnego rodzaju budowniczy-kronikarz, który nie lubi ukrywać surowej strony codziennego życia w gospodarstwie. Z drugiej strony: kto tworzy tak skomplikowane figury geometryczne, jest również estetą drobiazgów — cętkowany, klejony filc igłowany na ścianie jest nieco minimalistycznym, ale przy tym niezwykle praktycznym rozwiązaniem dla akustyki i ochrony skosów.

Mimo to, również w tej bardzo aktualnej przestrzeni mieszkalnej, istnieje nawiązanie do życia gospodarzy. „Nasze projekty są zawsze także historycznym opracowaniem materii”, mówi Peter Haimerl. „Przywracamy utraconą historię poprzez piosenki, teksty i sztukę. To dla mnie bardzo ważne”. Powstała w budynku w stanie surowym, z udziałem prawdziwego konia, fotohistoria oraz krótkie opowiadanie przybliżają na podstawie kroniki historię szewców: rodzina Demmlów w 1830 roku miała tylko osiem morgów ziemi do zagospodarowania, dlatego swój majątek pomnożyła, prowadząc miejscowy zakład szewski. Ostatni gospodarz z tej rodziny w 1968 roku, po rozbudowie lotniska Monachium-Riem, stał się właścicielem stajni wyścigowej z 15 końmi.

Niezwykły projekt dwóch niezwykłych planistów: projektant Stefan Höglmaier i architekt Peter Haimerl podarowali staremu domowi wspaniałe, nowe życie.

Jeszcze jedno wspomnienie: wokół domu nie ma wiele miejsca, oprócz dojścia z płyt betonowych i skrawka trawnika, za dawną stodołą znajduje się jeszcze „klepisko”. Rosną tu teraz dwa małe drzewka gruszy jako symbole gospodarza i gospodyni zakładu szewskiego.

Peter Haimerl rozwiązał potem również swój osobisty problem. „Często przeszkadzał mi fakt, że nowi właściciele od razu stawiają wokół starych wiejskich domów płot”, mówi i spogląda łobuzersko na wczesnowiosenne słońce. Dlaczego? „Bo przed prawdziwym starobawarskim podwórzem nie ma być płotu, ale kupa obornika! Od zawsze”. Peter Haimerl jako syn rolnika bardzo dobrze o tym wie. A ponieważ zarówno w wiejskim domu, jak i w nowoczesnej architekturze czuje się u siebie, prezentuje przed właśnie ukończoną posiadłością w miejscowości Riem nowiutką, zaawansowaną technologicznie kupę obornika. Duża, otwierana na różne sposoby magiczna skrzynia przed wejściem. Funkcjonuje jako miejsce na śmietniki, schowek na rowery oraz narzędzia ogrodnicze, a także jako „altanka” z przesuwanym dachem. Dodatkowo prosta i elegancka drewniana skrzynka tworzy praktyczną osłonę posiadłości przed nazbyt ciekawskimi. Tak jak wcześniej czyniła to kupa obornika.

Tekst: Alexander Hosch

Zdjęcia: Euroboden

www.euroboden.com

Niezwkły projekt dwóch niezwykłych planistów: projektant Stefan Höglmaier i architekt Peter Haimerl podarowali staremu domowi wspaniałe, nowe życie.

Więcej: Architektura i przestrzenie

  • Zakupy
    w świecie wyobraźni.

    Więcej
  • Renesans kamienia.

    Więcej
  • Wskrzeszony
    z ruin.

    Więcej
  • Tworzenie więzi.

    Więcej
  • Pionowy las
    w Mediolanie.

    Więcej
  • Domy
    z tajemnicami.

    Więcej
Poprzednia 1 6 Następna