Gaggenau

Nieuwe kunst
voor de vloer.

Of het nu om een stijlvol appartement gaat of om een minimalistische villa: Ingewikkeld vervaardigde tapijten met diverse motieven zijn weer in de mode. Ze worden op de computer ontworpen. Die rekent voor de traditionele knopers in Azië uit welke knopen waar moeten worden gemaakt.

Eerst kwam de kleur op de muur terug, nu zijn de vloeren aan de beurt. De tijd waarin kale planken of zelfs koude tegels woonruimtes ongezellig maakten, is voorbij. Het tapijt is weer terug.

Lange tijd verbonden moderne woninginrichters en hun klanten het begrip "tapijt" vooral met burgerlijke Perzische tapijten uit grootmoeders tijd of praktische vloerkleden. Maar nu wordt het imago van het tapijt grondig opgeklopt. De klanten gaan mee en erkennen de ware kwaliteiten van goede tapijten: het fijne ruimtelijke gevoel, de geluiddempende werking, het accentueren van ook grotere kamers, het heerlijk aanvoelen, het verfijnde materiaal.

De nieuwe tapijten pakken de grafische esthetiek van kleurrijke kelims en berbertapijten op en ontwikkelen die verder. De aantrekkingskracht van de nieuwe tapijten zit hem in de combinatie van traditionele productie met een schijnbaar eindeloze veelheid aan vormen en ontwerpen, die digitaal kunnen worden gemaakt en waarbij pixels worden omgerekend en omgezet in knopen.

Ontwerpers en producenten als Jan Kath, Alexandra Kehayoglou en Luke Irwin hebben het klassieke tapijtontwerp daarmee gerevolutioneerd. De dessins zijn gebaseerd op de jaren zestig, zoals bij de op-art-patronen van Patricia Urquiolas voor Ruckstuhl of op Afrika, zoals de ontwerpen van Studio Job voor Moooi; ze zijn geïnspireerd op Ottomaanse motieven (Hussein Chalayan) of lijken op gigantische schetsen (Carsten Fock voor e15). Ook de overvloed aan ideeën van de bedrijven Walter Knoll, The Rug Company, Golran, Edelgrund, Nanimarquina, Hay en Danskina laat zien: nu kan niemand meer zeggen dat tapijten saai zijn.

In de ontwerpen van Jan Kath wordt gespeeld met traditionele patronen…

Suzanne en Christopher Sharp van The Rug Company waren verzamelaars voordat ze met hun tapijtenbedrijf begonnen. Vier jaar in Riad en talloze zwerftochten door de soeks van de stad maakten ze tot experts. "Eerst zoek je tapijten uit de je mooi vindt, maar op een bepaald moment ontdek je de verhalen en tradities erachter, de verschillende knopen, de verschillende materialen. Als je je eenmaal in tapijten begint te interesseren, werkt het verslavend", zegt Christopher Sharp.

Terug in Londen handelden ze in oude tapijten en stuitten ze op een gat in de markt: "De mensen wilden niet hetzelfde als hun grootouders, maar iets anders, moderners. Ze wisten alleen nog niet precies wat", zegt Suzanne Sharp. Ze begon zelf designs te ontwikkelen, geometrische patronen in krachtige kleuren. In Nepal vond het stel een tapijtknoper wiens werk voldeed aan de hoge eisen van de Sharps. "Het is net zoals bij olijfolie: het proces, de productiemethode bepaalt de kwaliteit van het product", weet Suzanne Sharp. "Kwaliteit en duurzaamheid zijn de nieuwe luxe", zegt haar man Christopher.

…...terwijl The Rug Company moderne kunstenaars en ontwerpers zoals Consuelo Castiglioni om ontwerpen vraagt.

Inmiddels heeft The Rug Company wereldwijd 25 winkels en werkt het bedrijf samen met ontwerpers als Vivienne Westwood, Tom Dixon, Jonathan Adler en Paul Smith.

Jan Kath uit Bochum remixt het oosterse tapijt. Hij speelt met het vertrouwde, vervreemdt de patronen digitaal, bleekt kleuren en laat materialen kunstmatig verslijten. Onlangs toonde hij de collectie "Spacecrafted" – geknoopte kleurexplosies, alsof je door de Hubble-telescoop naar verre sterrenstelsels kijkt.

Nanimarquina denkt ook in nieuwe vormen.

Deze zoon van een tapijthandelaar uit het Roergebied vond via een omweg het beroep van zijn ouders terug: tijdens het backpacken raakte hij in Kathmandu door zijn geld heen. Hij werkte als kwaliteitscontroleur in een knoperij. Als de eigenaar hem de fabriek te koop aanbiedt, slaat hij toe. Hij begint met zijn eigen ontwerpen. Nu geldt de 42-jarige als pionier van de nieuwe tapijttrend. Hij levert aan klanten als Bill Clinton, en zelfs enkele sjeiks uit de Emiraten laten liever ontwerpen van Jan Kath dan traditionele Oosterse tapijten neerleggen in hun jacht.

Veel designertapijten worden in Nepal gemaakt. De aardbevingen van april en mei hebben de gezinnen van de wevers en knopers in de dorpen in de Kathmandu-vallei zwaar getroffen. Ze worden door Jan Kath, Luke Irwin en de Sharps ondersteund met hulppakketten, speciale verkopen en geld.

"Military Brocade Roomset" van Alexander McQueen voor The Rug Company.

Duizenden kilometers verderop in een voorstad van Buenos Aires werkt Alexandra Kehayoglou in een atelier dat is aangesloten bij El Espartano, de fabriek van haar ouders, aan sierlijke tapijtlandschappen. Een ervan, een uit vele kleine groene woleilandjes samengestelde brede loper die meer aan een moeraslandschap dan aan een tapijt doet denken, werd door de Belgische modeontwerper Dries van Noten gebruikt bij zijn prêt-à-portershow in Parijs in september 2014, als bühne voor zijn zomercollectie. Aan het einde van de show luierden de modellen als een groep elfen op het zachte, heuvelachtige kunstwerk. Sindsdien kan de 33-jarige de opdrachten nauwelijks aan. "Veel mensen kunnen zich maar moeilijk voorstellen dat een tapijt kunst kan zijn", zei Kehayoglou in een interview met de New York Times. "Maar misschien verandert dat."

Tekst: Marie-Sophie Müller

www.jan-kath.com

www.therugcompany.com

www.alexkeha.com

www.nanimarquina.com

De tapijtweide is een uniek stuk van Alexandra Kehayoglou.

Meer inhoud: Design & Cultuur

  • De tuinman
    van het heelal.

    Meer
  • De reis is het doel.

    Meer
  • Een canvas voor New Nordic Cuisine.

    Meer
  • Poëzie voor muren.

    Meer
  • Een laaiend vuur.

    Meer
  • Handgemaakte kunst.

    Meer
  • Nieuwe kunst
    voor de vloer.

    Meer
  • Licht is
    levenskwaliteit.

    Meer
  • Een designer
    met uitstraling.

    Meer
  • Zij die met
    licht spelen.

    Meer
  • Als design
    magie wordt.

    Meer
  • Stralende
    middelpunten.

    Meer
vorige 1 12 volgende